Ημέρα Ψυχικής Υγείας: Συμβουλές για να βελτιώσεις την καθημερινότητά σου

Μήπως τις τελευταίες μέρες αναζητάς συμβουλές για την ψυχική σου υγεία; Η Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας (10 Οκτωβρίου) είναι μια μέρα που θυμίζει σε όλους μας κάτι απλό, ότι η ψυχική υγεία δεν αφορά μόνο όσους περνούν μια δύσκολη περίοδο. Αφορά τον καθένα, κάθε μέρα. Με πιο απλά λόγια, όταν μιλάμε για όσα περνάμε και κάποιος μας ακούει, κάτι αρχίζει να αλλάζει.

Και δεν είσαι ο μόνος που το χρειάζεται. Σε έρευνα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το 2023, σχεδόν ένας στους δύο πολίτες της ΕΕ είπε ότι πέρασε κάποιο συναισθηματικό ή ψυχοκοινωνικό πρόβλημα μέσα στους προηγούμενους 12 μήνες^[1].

Παρακάτω, θα δούμε τι σημαίνει στην πράξη ψυχική υγεία, μερικές συμβουλές για να την ενισχύσεις και να την βελτιώσεις, και πότε αξίζει να μιλήσεις με έναν ειδικό.

Τι ακριβώς είναι η ψυχική υγεία;

Σε αντίθεση με το τι πιστεύουμε οι περισσότεροι άνθρωποι, ψυχική υγεία δεν σημαίνει να είσαι συνέχεια χαρούμενος. Σημαίνει ότι μπορείς να αντέξεις τις φυσιολογικές πιέσεις της καθημερινότητας, να εργαστείς, να δημιουργείς και να διατηρείς ποιοτικές σχέσεις με ανθρώπους από τον περίγυρό σου και να νιώθεις ότι συμμετέχεις σε όσα συμβαίνουν γύρω σου. Όμως, μέσα σε αυτό περιλαμβάνονται και οι κακές μέρες, η στενοχώρια και το άγχος.

Σημείωση: Ψυχική υγεία και ψυχική ασθένεια δεν είναι δύο αντίθετα κουτιά. Κάποιος μπορεί να έχει μια διάγνωση και να περνάει περιόδους που νιώθει καλά. Και κάποιος άλλος, χωρίς καμία διάγνωση, μπορεί να μην είναι καθόλου καλά^[2]. Γι’ αυτό, η φροντίδα του εαυτού μας δε θα πρέπει να ξεκινάει όταν κάτι χαλάσει. Ξεκινάει από τα μικρά, καθημερινά πράγματα.

Αν θέλεις να δεις πού βρίσκεσαι σήμερα, μπορείς να κάνεις το σύντομο Τεστ Ψυχικής Ευεξίας.

Συμβουλές για να ενισχύσεις την ψυχική σου υγεία

Για να μπορέσεις να δεις διαφορά στον εαυτό σου δε χρειάζεται να αλλάξεις όλη σου τη ζωή. Ακόμη και με μικρές αλλαγές και νέες συνήθειες, μπορείς να δεις διαφορά στην καθημερινότητά σου. Σε αυτές περιλαμβάνονται:

Φρόντισε τον ύπνο σου

Όταν δεν κοιμάσαι καλά, ή ταλαιπωρείσαι από αϋπνία, όλα φαίνονται πιο βαριά. Το άγχος προκαλεί ένταση, η υπομονή τελειώνει πιο γρήγορα και δεν έχεις καλή διάθεση. Ισχύει όμως και το αντίστροφο. Όσο καλύτερα κοιμάσαι, τόσο πιο εύκολα διαχειρίζεσαι ό,τι φέρνει η μέρα^[3].

Προσπάθησε να ξυπνάς περίπου την ίδια ώρα κάθε μέρα, ακόμη και το Σαββατοκύριακο. Βγες λίγο στο φως το πρωί και άφησε το κινητό μακριά από το κρεβάτι το τελευταίο μισάωρο πριν κοιμηθείς. Αν η αϋπνία κρατάει εβδομάδες, αξίζει να το συζητήσεις με έναν ειδικό.

Περπάτα λίγο περισσότερο κάθε μέρα

Δεν χρειάζεται να πηγαίνεις γυμναστήριο καθημερινά για να ασκείσαι, να φροντίζεις τον εαυτό σου και να έχεις καλή διάθεση. Γύρω στα 7.000 βήματα τη μέρα συνδέονται με λιγότερα συμπτώματα κατάθλιψης. Κι αν τώρα είσαι μακριά από αυτό τον αριθμό, ακόμη και 1.000 βήματα παραπάνω τη μέρα μετράνε^[4].

Για παράδειγμα, μίλα στο τηλέφωνο περπατώντας, κατέβα μία στάση νωρίτερα ή πήγαινε με τα πόδια για τον καφέ σου.

Διάβασε ακόμη: Κατάθλιψη θεραπεία: Πώς βοηθάει η άσκηση στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων

Πέρνα χρόνο στη φύση

Δύο ώρες την εβδομάδα σε ένα πάρκο, στο βουνό ή δίπλα στη θάλασσα συνδέονται με καλύτερη υγεία και ευεξία^[5]. Δεν χρειάζεται να τις κάνεις κατευθείαν όλες μαζί. Μικρές βόλτες των λίγων λεπτών μετράνε κι αυτές στις δύο ώρες.

Κράτα επαφή με τους κοντινούς σου ανθρώπους

Η μοναξιά βαραίνει περισσότερο απ’ όσο νομίζουμε, και αφορά έναν στους έξι ανθρώπους σε όλο τον κόσμο^[6]. Δεν χρειάζεσαι πολλούς φίλους για να νιώσεις ότι ανήκεις κάπου. Χρειάζεσαι να κρατάς ουσιαστική επικοινωνία με αυτούς.

Δώσε όνομα σε αυτό που νιώθεις

Ακούγεται απλό, αλλά συχνά βοηθάει. Όταν λες με λέξεις «νιώθω θυμό» ή «φοβάμαι», το συναίσθημα χάνει λίγη από την έντασή του^[7]. Παίρνει μορφή, σταματάει να είναι ένα θολό βάρος και γίνεται κάτι που μπορείς να καταλάβεις και να διαχειριστείς.

Δοκίμασε στο τέλος της μέρας να γράψεις μία πρόταση: «Σήμερα ένιωσα… γιατί…».

Βάλε όριο στη χρήση των social media

Η σύγκριση με τις ζωές των άλλων που μοιάζουν τέλειες είναι αρκετά εξαντλητική και ψυχοφθόρα. Αν περιορίσεις τη χρήση των social media και είσαι ενεργός σε αυτά γύρω στα 30 λεπτά τη μέρα, μπορεί να νιώσεις λιγότερη μοναξιά και πιο ελαφριά διάθεση^[8].

Βάλε όριο χρόνου από τις ρυθμίσεις του κινητού σου και κράτα την πρώτη ώρα της μέρας χωρίς scroll.

Πρόσθεσε μια δραστηριότητα που σε ευχαριστεί στο πρόγραμμά σου

Συχνά περιμένουμε να έχουμε καλή διάθεση για να κάνουμε κάτι που μας ευχαριστεί. Όμως, στην πράξη συχνά λειτουργεί το αντίστροφο. Δηλαδή, αν κάνεις κάτι μικρό που σου αρέσει, η διάθεση μπορεί να ακολουθήσει^[9].

Διάλεξε μια δραστηριότητα που σου αρέσει και ένταξέ την στο πρόγραμμα της εβδομάδας σου. Μπορεί να είναι για παράδειγμα να διαβάσεις ένα βιβλίο, να μαγειρέψεις ένα γεύμα που σου αρέσει, ή να περάσεις χρόνο με τα αγαπημένα σου πρόσωπα.

Σημείωση: Μην προσπαθήσεις να κάνεις όλες τις δραστηριότητες που σου αρέσουν μαζί. Διάλεξε μια για ένα χρονικό διάστημα, και όταν γίνει συνήθεια, πρόσθεσέ την επόμενη.

Ξεκίνα με μια μικρή πρόκληση

Αν δεν ξέρεις από πού να ξεκινήσεις, μπορείς να το κάνεις πιο απλό. Στην εφαρμογή του Click to Therapy θα βρεις τις Προκλήσεις, ένα καθημερινό challenge με μικρά βήματα αυτοφροντίδας.

Διαλέγεις τι θέλεις να πετύχεις, για παράδειγμα λιγότερο άγχος ή καλύτερο ύπνο, και από εκεί και πέρα, κάθε μέρα σε περιμένουν μερικές μικρές προκλήσεις που σε φέρνουν ένα βήμα πιο κοντά στον στόχο σου. Έτσι, οι νέες συνήθειες χτίζονται σιγά-σιγά, χωρίς να χρειάζεται να αλλάξεις τα πάντα μονομιάς. Οι Προκλήσεις είναι δωρεάν, χωρίς συνδρομή, και μπορείς να τις χρησιμοποιείς είτε κάνεις ήδη θεραπεία είτε όχι. Κατέβασε την εφαρμογή και διάλεξε την πρώτη σου πρόκληση.

Πότε χρειάζεται να μιλήσεις με ειδικό;

Οι μικρές αλλαγές στην καθημερινότητα βοηθούν. Δεν αντικαθιστούν όμως τη στήριξη, όταν τη χρειάζεσαι. Υπάρχουν μερικά σημάδια που δείχνουν αν βιώνεις μια δύσκολη περίοδο, ή αν αξίζει να απευθυνθείς σε έναν ειδικό, όπως:

Πότε είναι απλώς μια δύσκολη περίοδος

Όλοι έχουμε μέρες που δεν είμαστε καλά. Συνήθως πρόκειται για κάτι που περνάει, όταν:

• Η διάθεση βελτιώνεται σιγά σιγά μέσα σε λίγες μέρες.
• Συνεχίζεις να ανταποκρίνεσαι στη δουλειά και στις υποχρεώσεις σου, ακόμη κι αν σε κουράζουν.
• Υπάρχουν ακόμη στιγμές που περνάς καλά.

Κι αν θέλεις να μιλήσεις με κάποιον ακόμη και τότε, δεν χρειάζεται να περιμένεις να γίνει πιο δύσκολο.

Πότε αξίζει να μιλήσεις με έναν ειδικό

Υπάρχουν όμως και σημάδια που δείχνουν ότι χρειάζεσαι λίγη παραπάνω στήριξη:

• Η πεσμένη διάθεση ή το άγχος κρατάει πάνω από δύο εβδομάδες, χωρίς βελτίωση.
• Δεν είσαι αρκετά λειτουργικός σε βασικά τμήματα της καθημερινότητάς σου, όπως τη δουλειά, τις διαπροσωπικές σου σχέσεις, την καθημερινή σου υγιεινή ή τη φροντίδα του σπιτιού.
• Ο ύπνος ή η όρεξή σου έχουν αλλάξει σε σημαντικό βαθμό.
• Δεν σε ευχαριστεί πια τίποτα, ούτε όσα αγαπούσες.
• Νιώθεις ότι κουβαλάς κάτι μόνος σου εδώ και καιρό.

Αν κάνεις σκέψεις να βλάψεις τον εαυτό σου ή σκέψεις αυτοκτονίας, μη μείνεις μόνος με αυτές: κάλεσε τώρα το 1018 ή το 112, ή δες τις γραμμές στήριξης για τη χώρα σου.

Φρόντισε την ψυχική σου υγεία κάθε μέρα

Η Ημέρα Ψυχικής Υγείας κρατάει μία μέρα, αλλά η φροντίδα του εαυτού σου είναι καθημερινή υπόθεση. Η online ψυχοθεραπεία μπορεί να σε βοηθήσει να καταλάβεις τι σε βαραίνει και να χτίσεις μια καθημερινότητα που σου ταιριάζει. Ζήτα σήμερα τη στήριξη που σου αξίζει στο Click to Therapy. Είσαι ένα κλικ μακριά από το πρώτο βήμα.

ℹ️ Το άρθρο αυτό έχει καθαρά ενημερωτικό και υποστηρικτικό χαρακτήρα. Δεν αντικαθιστά τη γνώμη ή τη βοήθεια ενός επαγγελματία ψυχικής υγείας. Αν νιώθεις ότι χρειάζεσαι βοήθεια, μη διστάσεις να απευθυνθείς σε ειδικό. Αν βρίσκεσαι σε κρίση, κάλεσε το 1018 ή το 112.

Συχνές ερωτήσεις για την Ημέρα Ψυχικής Υγείας

Πότε είναι η Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας;

Κάθε χρόνο στις 10 Οκτωβρίου. Είναι μια μέρα που μας θυμίζει ότι η ψυχική υγεία αφορά όλους μας.

Πώς μπορώ να βελτιώσω την ψυχική μου υγεία από σήμερα;

Ξεκίνα από κάτι μικρό. Σταθερή ώρα που ξυπνάς, λίγο περισσότερο περπάτημα, μια βόλτα στη φύση ή μια κουβέντα με κάποιον που εμπιστεύεσαι. Διάλεξε ένα και κράτα το για μία εβδομάδα.

Πότε πρέπει να μιλήσω με ψυχολόγο;

Όταν η πεσμένη διάθεση ή το άγχος κρατάει πάνω από δύο εβδομάδες, όταν επηρεάζει τη δουλειά, τον ύπνο ή τις σχέσεις σου, ή απλώς όταν νιώθεις ότι δεν θέλεις να το κουβαλάς μόνος σου. Δεν χρειάζεται να έχεις διάγνωση για να ζητήσεις βοήθεια. Αν έχεις σκέψεις αυτοκτονίας, κάλεσε το 1018 ή, σε άμεσο κίνδυνο, το 112.

Διάβασε ακόμη

• Πώς συνδέονται η ψυχική με τη σωματική υγεία;
• Ποιες τεχνικές διαχείρισης άγχους λειτουργούν πραγματικά;
• Απογοήτευση: γιατί πονάει τόσο και πώς να τη διαχειριστείς

Παραπομπές

1. European Commission, Directorate-General for Health and Food Safety, & Ipsos European Public Affairs. (2023). Mental health (Flash Eurobarometer 530). Publications Office of the European Union. https://doi.org/10.2875/48999
2. Keyes, C. L. M. (2005). Mental illness and/or mental health? Investigating axioms of the complete state model of health. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 73(3), 539–548. https://doi.org/10.1037/0022-006X.73.3.539
3. Scott, A. J., Webb, T. L., Martyn-St James, M., Rowse, G., & Weich, S. (2021). Improving sleep quality leads to better mental health: A meta-analysis of randomised controlled trials. Sleep Medicine Reviews, 60, Article 101556. https://doi.org/10.1016/j.smrv.2021.101556
4. Bizzozero-Peroni, B., Díaz-Goñi, V., Jiménez-López, E., Rodríguez-Gutiérrez, E., Sequí-Domínguez, I., Núñez de Arenas-Arroyo, S., López-Gil, J. F., Martínez-Vizcaíno, V., & Mesas, A. E. (2024). Daily step count and depression in adults: A systematic review and meta-analysis. JAMA Network Open, 7(12), Article e2451208. https://doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2024.51208
5. White, M. P., Alcock, I., Grellier, J., Wheeler, B. W., Hartig, T., Warber, S. L., Bone, A., Depledge, M. H., & Fleming, L. E. (2019). Spending at least 120 minutes a week in nature is associated with good health and wellbeing. Scientific Reports, 9(1), Article 7730. https://doi.org/10.1038/s41598-019-44097-3
6. World Health Organization. (2025). From loneliness to social connection: Charting a path to healthier societies (Report of the WHO Commission on Social Connection). https://www.who.int/groups/commission-on-social-connection/report
7. Torre, J. B., & Lieberman, M. D. (2018). Putting feelings into words: Affect labeling as implicit emotion regulation. Emotion Review, 10(2), 116–124. https://doi.org/10.1177/1754073917742706
8. Hunt, M. G., Marx, R., Lipson, C., & Young, J. (2018). No more FOMO: Limiting social media decreases loneliness and depression. Journal of Social and Clinical Psychology, 37(10), 751–768. https://doi.org/10.1521/jscp.2018.37.10.751
9. Ekers, D., Webster, L., Van Straten, A., Cuijpers, P., Richards, D., & Gilbody, S. (2014). Behavioural activation for depression; an update of meta-analysis of effectiveness and sub group analysis. PLoS ONE, 9(6), Article e100100. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0100100