Η κρίση πανικού είναι ένα ξαφνικό, έντονο κύμα φόβου ή δυσφορίας που κορυφώνεται μέσα σε λίγα λεπτά[1] και συνοδεύεται από έντονα σωματικά συμπτώματα, όπως ταχυπαλμία, δύσπνοια, ζάλη και αίσθηση ότι χάνεις τον έλεγχο. Είναι εξαιρετικά δυσάρεστη, αλλά η ίδια η κρίση πανικού δεν απειλεί τη ζωή σου και, κυρίως, αντιμετωπίζεται. Τα ίδια συμπτώματα όμως μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν είναι η πρώτη φορά ή αν έχεις πόνο στο στήθος, ζήτα πρώτα ιατρική βοήθεια στο 112.
Παρακάτω θα δούμε τι ακριβώς συμβαίνει στο σώμα σου, πώς αναγνωρίζεις μια κρίση πανικού, ένα πρακτικό πρωτόκολλο για τη στιγμή που νιώθεις ότι ξεκινά, και πότε αξίζει να ζητήσεις τη βοήθεια ενός ειδικού.
Τι είναι η κρίση πανικού;
Η κρίση πανικού είναι ο τρόπος με τον οποίο το σύστημα συναγερμού του οργανισμού σου ενεργοποιείται χωρίς να υπάρχει πραγματικός κίνδυνος. Το σώμα αντιδρά σαν να υπάρχει κίνδυνος: η καρδιά χτυπά πιο γρήγορα και η αναπνοή επιταχύνεται.
Είναι σημαντικό να ξεχωρίσουμε δύο πράγματα:
- Κρίση πανικού: το μεμονωμένο επεισόδιο. Αρκετοί άνθρωποι το βιώνουν μία φορά ή λίγες φορές στη ζωή τους, χωρίς να αναπτύξουν διαταραχή.
- Διαταραχή πανικού: όταν οι κρίσεις επαναλαμβάνονται και αρχίζεις να ζεις με τον φόβο της επόμενης κρίσης, αλλάζοντας τη συμπεριφορά σου για να την αποφύγεις.
Σημείωση: Τα συμπτώματα της κρίσης πανικού μοιάζουν με αυτά άλλων καταστάσεων (π.χ. καρδιολογικών). Αν είναι η πρώτη φορά ή κάτι σου φαίνεται διαφορετικό, ζήτα ιατρική βοήθεια για να αποκλειστούν οργανικά αίτια.
Ποια είναι τα συμπτώματα μιας κρίσης πανικού;
Τα συμπτώματα είναι κυρίως σωματικά, γι’ αυτό και τόσοι άνθρωποι πιστεύουν αρχικά ότι παθαίνουν κάτι σοβαρό. Σύμφωνα με το DSM-5-TR, μια κρίση πανικού περιλαμβάνει τουλάχιστον τέσσερα από τα παρακάτω:[1]
- Ταχυπαλμία ή αίσθηση ότι η καρδιά χτυπά δυνατά
- Δύσπνοια ή αίσθημα πνιγμού
- Εφίδρωση, ρίγος ή εξάψεις
- Τρέμουλο στα χέρια ή στο σώμα
- Ζάλη, αστάθεια ή αίσθηση λιποθυμίας
- Μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα
- Σφίξιμο ή πόνος στο στήθος
- Ναυτία ή ενόχληση στο στομάχι
- Αίσθηση μη πραγματικότητας (αποπροσωποποίηση/αποπραγματοποίηση)
- Φόβος ότι χάνεις τον έλεγχο ή ότι τρελαίνεσαι
- Φόβος ότι θα πεθάνεις
Όταν πρόκειται για κρίση πανικού, όσο τρομακτικά κι αν είναι αυτά τα συμπτώματα, κορυφώνονται και μετά υποχωρούν μόνα τους. Καμία κρίση πανικού δεν κρατά για πάντα. Αν δεν σε έχει δει ακόμη γιατρός γι’ αυτά τα συμπτώματα, ή αν ο πόνος στο στήθος είναι διαφορετικός από τις κρίσεις που ξέρεις, ζήτα ιατρική βοήθεια στο 112.
Ερωτηματολόγιο Κρίσης Πανικού
Κάνε το ερωτηματολόγιο και δες άμεσα το αποτέλεσμά σου. Το αποτέλεσμα δεν είναι διάγνωση.
ΚΑΝΕ ΤΟ TEΣΤΓιατί παθαίνουμε κρίση πανικού;

Σπάνια υπάρχει ένα μόνο αίτιο. Συνήθως συνυπάρχουν περισσότεροι παράγοντες:
- Προδιάθεση (βιολογική/κληρονομική ευαλωτότητα στο άγχος)
- Συσσωρευμένο στρες: περίοδοι πίεσης, απώλειας, μεγάλων αλλαγών
- Ένας φαύλος κύκλος φόβου: παρερμηνεύεις τα σωματικά σημάδια ως κίνδυνο, ο φόβος εντείνει τα συμπτώματα, τα συμπτώματα εντείνουν τον φόβο.[2]
Γι’ αυτό, το να μάθεις να σπας αυτόν τον κύκλο μπορεί να βοηθήσει να μειωθούν η ένταση και η συχνότητα των κρίσεων.
Τι να κάνεις τη στιγμή της κρίσης πανικού;

Δεν χρειάζεται να πολεμήσεις την κρίση. Μπορείς να τη συνοδεύσεις μέχρι να περάσει. Αν είναι η πρώτη φορά και δεν σε έχει δει ακόμη γιατρός, ή αν ο πόνος στο στήθος, η δυσκολία στην αναπνοή ή κάτι άλλο σου φαίνεται διαφορετικό από τις κρίσεις που ξέρεις, ζήτα πρώτα ιατρική βοήθεια στο 112. Όσο περιμένεις, η αργή αναπνοή μπορεί να βοηθήσει. Αν ο γιατρός σου σού έχει ήδη εξηγήσει ότι πρόκειται για κρίσεις πανικού, ένα απλό πρωτόκολλο για τη στιγμή:
1. Ονόμασέ το. Πες στον εαυτό σου ότι αυτό είναι μια κρίση πανικού, ότι είναι δυσάρεστο και ότι θα περάσει.
2. Επιβράδυνε την αναπνοή. Ανάπνευσε αργά, με λίγο πιο μακριά εκπνοή και χωρίς να κρατάς την αναπνοή σου. Αν σε ζαλίζει, γύρνα στη φυσιολογική σου αναπνοή.
3. Μείνε εκεί που είσαι. Αν μπορείς και είσαι σε ασφαλές μέρος, μην φεύγεις αμέσως. Η φυγή μπορεί να ενισχύσει τον φόβο για την επόμενη φορά.
4. Άσε το κύμα να περάσει. Δεν χρειάζεται να κάνεις κάτι τέλεια. Συνήθως κορυφώνεται μέσα σε λίγα λεπτά και στη συνέχεια υποχωρεί.[1][3]
Σημείωση: Αν έχεις σκέψεις ότι δεν αξίζει να ζεις ή ότι θέλεις να βλάψεις τον εαυτό σου, αυτό ξεπερνά τη διαχείριση μιας κρίσης πανικού, γι’ αυτό μίλα με κάποιον τώρα. Στην Ελλάδα, η Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία είναι το 1018 και για άμεσο κίνδυνο το 112. Δες και τις γραμμές βοήθειας για άλλες χώρες.
Πώς αντιμετωπίζεται η κρίση πανικού;
Πέρα από τη στιγμή, η ουσιαστική αντιμετώπιση είναι να σπάσει ο φαύλος κύκλος μακροπρόθεσμα.
Ψυχοθεραπεία & Γνωσιακή-Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT)
Η Γνωσιακή-Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT) είναι μια θεραπεία πρώτης γραμμής για τη διαταραχή πανικού, με ισχυρή ερευνητική τεκμηρίωση. Οι οδηγίες του NICE προτείνουν τη CBT ως ψυχολογική παρέμβαση, δίπλα στη φαρμακευτική αγωγή και την αυτοβοήθεια.[4] Σε ένα θεραπευτικό πλαίσιο μαθαίνεις να αναγνωρίζεις και να αναπλαισιώνεις τις καταστροφικές σκέψεις, και να εκτίθεσαι σταδιακά στα σωματικά συμπτώματα ώστε να πάψουν να σε τρομάζουν.
Τι μπορείς να κάνεις και μόνος σου
- Τακτικός ύπνος και κίνηση, που μπορεί να βοηθήσουν στη διαχείριση του άγχους.
- Περιορισμός της καφεΐνης, που σε μεγάλες ποσότητες μπορεί να πυροδοτήσει συμπτώματα.
- Ασκήσεις αναπνοής/χαλάρωσης σε ήρεμες στιγμές, όχι μόνο στην κρίση.
- Μείωσε σταδιακά την αποφυγή, ιδανικά με τη βοήθεια ειδικού, γιατί όσο αποφεύγεις καταστάσεις, τόσο μπορεί να μεγαλώνει ο φόβος.
Σημείωση: Η φαρμακευτική αγωγή μπορεί να έχει θέση σε κάποιες περιπτώσεις, πάντα όμως κατόπιν αξιολόγησης από ψυχίατρο.
Πότε να ζητήσεις βοήθεια;

Αξίζει να απευθυνθείς σε έναν ειδικό ψυχικής υγείας όταν:
- Οι κρίσεις επαναλαμβάνονται ή γίνονται συχνότερες.
- Ζεις με τον φόβο της επόμενης κρίσης.
- Αρχίζεις να αποφεύγεις μέρη, καταστάσεις ή δραστηριότητες.
- Επηρεάζεται η καθημερινότητα, η δουλειά ή οι σχέσεις σου.
Το να ζητήσεις βοήθεια δεν είναι αδυναμία. Είναι ένα βήμα προς το να ξαναπάρεις τον έλεγχο.
Διάβασε ακόμη: Άγχος & αγχώδεις διαταραχές: τύποι, αίτια, συμπτώματα και αντιμετώπιση
Οι κρίσεις πανικού σε ταλαιπωρούν; Δεν είσαι μόνος/η
Η κρίση πανικού είναι τρομακτική, αλλά αντιμετωπίζεται. Η κατάλληλη υποστήριξη μπορεί να σε βοηθήσει να σπάσεις τον φαύλο κύκλο του φόβου, με τον δικό σου ρυθμό.
ΜΙΛΑ ΜΕ ΕΙΔΙΚΟΚλείνοντας: η κρίση πανικού δεν σε ορίζει
Αν βιώνεις κρίσεις πανικού, θέλουμε να ξέρεις δύο πράγματα: δεν φταις εσύ και δεν είσαι μόνος/η. Οι κρίσεις πανικού αντιμετωπίζονται, και υπάρχουν θεραπείες με καλή τεκμηρίωση. Με τη σωστή υποστήριξη, ο φαύλος κύκλος του φόβου μπορεί να σπάσει, και η ζωή σου μπορεί να μην οργανώνεται πια γύρω από την επόμενη κρίση.
Αν νιώθεις έτοιμος/η να κάνεις το πρώτο βήμα, μπορείς να βρεις έναν κατάλληλο θεραπευτή για online συνεδρίες και να ξεκινήσεις με τον δικό σου ρυθμό.
ℹ️ Το άρθρο αυτό έχει καθαρά ενημερωτικό και υποστηρικτικό χαρακτήρα. Δεν αντικαθιστά τη γνώμη ή τη βοήθεια ενός επαγγελματία ψυχικής υγείας. Αν νιώθεις ότι χρειάζεσαι βοήθεια, μη διστάσεις να απευθυνθείς σε ειδικό.
Παραπομπές
- American Psychiatric Association. (2022). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (5th ed., text rev.; DSM-5-TR). American Psychiatric Publishing.
- Clark, D. M. (1986). A cognitive approach to panic. Behaviour Research and Therapy, 24(4), 461–470.
- National Health Service. Panic disorder. https://www.nhs.uk/mental-health/conditions/panic-disorder/
- National Institute for Health and Care Excellence. (2011, updated 2020). Generalised anxiety disorder and panic disorder in adults: management (Clinical guideline CG113).
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι μια κρίση πανικού;
Είναι ένα ξαφνικό, έντονο κύμα φόβου με σωματικά συμπτώματα, όπως ταχυπαλμία, δύσπνοια, ζαλάδα και τρόμο, που κορυφώνεται γρήγορα και στη συνέχεια υποχωρεί.
Πόσο διαρκεί μια κρίση πανικού;
Συνήθως κορυφώνεται μέσα σε λίγα λεπτά και στη συνέχεια υποχωρεί. Αν είναι η πρώτη φορά ή έχεις πόνο στο στήθος, ζήτα ιατρική βοήθεια στο 112.
Πώς αντιμετωπίζω μια κρίση πανικού τη στιγμή που συμβαίνει;
Εστίασε σε αργή αναπνοή, με λίγο πιο μακριά εκπνοή και χωρίς κράτημα (αν σε ζαλίζει, γύρνα στη φυσιολογική σου αναπνοή), και θύμισε στον εαυτό σου ότι θα περάσει. Αν είναι η πρώτη φορά ή έχεις πόνο στο στήθος, ζήτα πρώτα ιατρική βοήθεια στο 112.
Πώς μπορώ να προλάβω τις κρίσεις πανικού;
Βοηθούν η διαχείριση του καθημερινού άγχους, ο επαρκής ύπνος, ο περιορισμός καφεΐνης και η ψυχοθεραπεία.
Πότε να δω ειδικό;
Αν οι κρίσεις επαναλαμβάνονται ή αρχίζεις να αποφεύγεις καταστάσεις από φόβο μην ξανασυμβούν. Η ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει, και η CBT έχει τη μεγαλύτερη τεκμηρίωση για τη διαταραχή πανικού.