Γιατί παθαίνουμε κρίση πανικού; Η κρίση πανικού είναι ένα ξαφνικό και έντονο επεισόδιο φόβου και άγχους που μπορεί να συνοδεύεται από μια σειρά σωματικών συμπτωμάτων, όπως εφίδρωση, ταχυκαρδίες και δυσκολία στην αναπνοή. Μπορεί να εμφανιστεί σε περιόδους έντονου στρες, αλλά και ξαφνικά, χωρίς κάποια εμφανή αιτία.
Παρακάτω, θα δούμε γιατί παθαίνουμε κρίση πανικού, γιατί εμφανίζεται μια τέτοια κρίση, και μερικούς τρόπους αντιμετώπισης και πρόληψης εμφάνισής της.
Τι είναι η κρίση πανικού;
Όπως αναφέραμε και παραπάνω, η κρίση πανικού είναι ένα ξαφνικό, έντονο επεισόδιο φόβου ή άγχους[1], το οποίο αρκετά συχνά συνοδεύεται από μια σειρά σωματικών συμπτωμάτων. Τα συμπτώματα αυτά περιλαμβάνουν:
- Εφίδρωση
- Τρέμουλο
- Ταχυκαρδίες (έντονοι καρδιακοί παλμοί)
- Δύσπνοια
- Έντονο πόνο στο στήθος
Συνήθως δεν υπάρχει ένα μόνο αίτιο. Ρόλο παίζουν παράγοντες όπως το στρες και μια προδιάθεση για αγχώδεις διαταραχές. Η κρίση πανικού είναι επώδυνη και εξαντλητική, όμως από μόνη της δεν είναι επικίνδυνη. Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλη αιτία. Αν είναι η πρώτη φορά ή έχεις πόνο στο στήθος, ζήτα ιατρική βοήθεια στο 112.
Γιατί παθαίνουμε κρίση πανικού;

Υπάρχουν αρκετοί παράγοντες (ψυχολογικοί, περιβαλλοντικοί, κοινωνικοί ή βιολογικοί) που μπορούν να οδηγήσουν στην εμφάνιση κρίσεων πανικού. Σε αυτούς ανήκουν[2]:
- Οικογενειακό ιστορικό: Όσοι έχουν οικογενειακό ιστορικό αγχωδών διαταραχών (δηλαδή, κάποιος στενός συγγενής αντιμετώπισε αγχώδεις διαταραχές) είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν κρίσεις πανικού.
- Περιβαλλοντικοί παράγοντες: Στρεσογόνες καταστάσεις και γεγονότα, όπως για παράδειγμα ένας χωρισμός ή η απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου, μπορεί να συμβάλουν στην εμφάνιση κρίσεων πανικού.
- Περίοδοι έντονου άγχους και στρες: Αν διανύεις μια μακροχρόνια περίοδο έντονου άγχους και στρες, μπορεί να εμφανιστεί μια κρίση πανικού.
- Ιατρικές παθήσεις: Ορισμένες παθήσεις, όπως οι καρδιακές παθήσεις, το άσθμα και ο υπερθυρεοειδισμός, μπορεί να προκαλούν συμπτώματα που μοιάζουν με κρίση πανικού. Γι’ αυτό αξίζει να ελέγξεις με γιατρό τα συμπτώματά σου.
Ποια είναι τα συμπτώματα μιας κρίσης πανικού;
Τα συμπτώματα μιας κρίσης πανικού διαφέρουν από άτομο σε άτομο. Γενικότερα όμως, περιλαμβάνουν μια σειρά από σωματικά και ψυχολογικά συμπτώματα[3]. Σε αυτά ανήκουν:
Σωματικά συμπτώματα
- Ταχυκαρδία (γρήγορος καρδιακός παλμός)
- Εφίδρωση
- Τρέμουλο
- Δύσπνοια ή αίσθημα πνιγμού (δηλαδή αισθάνεσαι ότι δεν μπορείς να αναπνεύσεις)
- Πόνος ή δυσφορία στο στήθος
- Ναυτία
Ψυχολογικά συμπτώματα
- Φόβος να χάσεις τον έλεγχο
- Αίσθημα απομάκρυνσης από τον εαυτό
- Έντονο συναίσθημα τρόμου
- Αίσθηση έντονου κινδύνου
Τι συμβαίνει στον εγκέφαλο κατά τη διάρκεια μιας κρίσης πανικού;
Δεν γνωρίζουμε ακόμη με ακρίβεια γιατί συμβαίνει μια κρίση πανικού. Οι ερευνητές θεωρούν ότι εμπλέκονται περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τον φόβο, όπως η αμυγδαλή, αν και τα ευρήματα δεν είναι ακόμη οριστικά[4].
Στην κρίση πανικού, ο μηχανισμός πάλης ή φυγής (fight or flight), το σύστημα συναγερμού του οργανισμού, ενεργοποιείται έντονα χωρίς να υπάρχει εκείνη τη στιγμή άμεσος εξωτερικός κίνδυνος. Οι παλμοί και η αναπνοή ανεβαίνουν, και γίνεται πιο δύσκολο να σκεφτείς καθαρά. Είναι μια τρομακτική εμπειρία, δεν σημαίνει όμως ότι χάνεις τα λογικά σου, και η σκέψη επανέρχεται καθώς η κρίση υποχωρεί.
Πώς βιώνει ένα άτομο μια κρίση πανικού;
Κατά τη διάρκεια μιας κρίσης πανικού, το σώμα αντιδρά σαν να υπάρχει κίνδυνος. Μπορεί να νιώσεις ταχυκαρδία, πόνο στο στήθος, εξάψεις και εφίδρωση, καθώς και ναυτία ή ενόχληση στην κοιλιά.
Πολλοί άνθρωποι κατά τη διάρκεια μιας κρίσης πανικού αναπνέουν πολύ γρήγορα, γιατί αισθάνονται ότι δεν παίρνουν αρκετό αέρα. Είναι μια κατανοητή αντίδραση. Παρακάτω θα δεις πώς μπορείς να αναπνέεις πιο αργά τη στιγμή της κρίσης.
Πόσο διαρκεί μια κρίση πανικού;
Μια κρίση πανικού συνήθως κορυφώνεται μέσα σε λίγα λεπτά και στη συνέχεια υποχωρεί[5]. Όσο ατελείωτη κι αν μοιάζει τη στιγμή που συμβαίνει, μια κρίση πανικού περνάει. Αν είναι η πρώτη φορά ή έχεις πόνο στο στήθος, ζήτα ιατρική βοήθεια στο 112.
Πόσο συχνά εμφανίζεται μια κρίση πανικού;
Η συχνότητα εξαρτάται από τη σοβαρότητα της κατάστασης. Ορισμένοι μπορεί να εμφανίζουν κρίσεις μια ή δύο φορές το μήνα, ή ακόμα και μία ή δύο φορές τον χρόνο. Άλλοι όμως, μπορεί να εμφανίζουν κρίσεις αρκετά συχνά μέσα σε μια εβδομάδα.
Πόσο επικίνδυνη είναι μια κρίση πανικού;

Οι κρίσεις πανικού μοιάζουν απειλητικές. Όταν έχει αποκλειστεί άλλη αιτία, η κρίση πανικού δεν είναι επικίνδυνη και τελικά περνάει. Από μόνη της δεν βλάπτει την καρδιά. Αν είναι η πρώτη φορά ή έχεις πόνο στο στήθος, ζήτα ιατρική βοήθεια στο 112.
Ο φόβος μιας επόμενης κρίσης είναι απόλυτα κατανοητός. Αν φοβάσαι ότι θα ξαναπάθεις κρίση, μπορεί να ξεκινήσεις να αποφεύγεις οποιαδήποτε συνθήκη σου προκαλεί άγχος, στρες ή φόβο. Για παράδειγμα, μπορεί να αρχίσουν να σου προκαλούν έντονη δυσφορία τα μέσα μαζικής μεταφοράς, οι κλειστοί χώροι ή τα πολυσύχναστα μέρη. Ίσως σκέφτεσαι, ακόμη και χωρίς να το συνειδητοποιείς, ότι αυτό δεν θα ήταν ένα καλό μέρος για να πάθεις μια κρίση πανικού. Έτσι, ενδέχεται να προσπαθείς να αποφύγεις αυτά τα μέρη και τις καταστάσεις, κάτι που μπορεί να έχει επιπτώσεις στην κοινωνική σου ζωή και στην καθημερινή σου λειτουργικότητα.
Αν αυτό το μοτίβο αρχίσει να περιορίζει τη ζωή σου, αξίζει να μιλήσεις με έναν ειδικό, γιατί μπορεί να δουλευτεί. Όταν οι κρίσεις επαναλαμβάνονται και συνοδεύονται από φόβο για την επόμενη, μπορεί να πρόκειται για διαταραχή πανικού. Όταν η αποφυγή χώρων από φόβο μιας κρίσης μεγαλώνει, μπορεί να πρόκειται για αγοραφοβία.
Τι κάνουμε όταν έχουμε μια κρίση πανικού;
Υπάρχουν τεχνικές που μπορεί να σε βοηθήσουν τη στιγμή της κρίσης. Αν είναι η πρώτη φορά ή έχεις πόνο στο στήθος, ζήτα πρώτα ιατρική βοήθεια στο 112. Αν ο γιατρός σου σού έχει ήδη εξηγήσει ότι πρόκειται για κρίσεις πανικού, μπορείς να δοκιμάσεις:
- Αργή αναπνοή: Δοκίμασε να αναπνεύσεις αργά, με λίγο πιο μακριά εκπνοή και χωρίς κράτημα. Αν σε ζαλίζει, γύρνα στη φυσιολογική σου αναπνοή.
- Συγκέντρωση σε σημεία του χώρου: Μια τεχνική είναι η απόσπαση της προσοχής από τις αναπνοές και τη δυσφορία και η εστίαση της προσοχής σε άλλα σημεία του χώρου. Στρέψε την προσοχή σου σε πέντε σημεία που βλέπεις στο χώρο. Παρατήρησέ τα. Δες τι χρώμα έχουν, τι υφές κλπ. Έπειτα, παρατήρησε τι μυρωδιές ανιχνεύεις. Στη συνέχεια, τι ήχους ακούς. Έτσι, μπορεί σιγά σιγά να αρχίσεις να ηρεμείς.
Πώς μπορείς να αντιμετωπίσεις τις κρίσεις πανικού;

Υπάρχουν αρκετές θεραπείες για τις κρίσεις πανικού. Σε αυτές ανήκουν[6]:
- Ψυχοθεραπεία: Η Γνωσιακή-Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT) είναι ένας τύπος ψυχοθεραπείας που μπορεί να σε βοηθήσει να αναγνωρίσεις και να αλλάξεις τις σκέψεις και τις συμπεριφορές που ενισχύουν το άγχος σου. Και άλλες θεραπευτικές προσεγγίσεις δουλεύουν με το άγχος και με όσα βρίσκονται πίσω από τις κρίσεις. Ένας ειδικός μπορεί να σε βοηθήσει να βρεις τι σου ταιριάζει.
- Αλλαγές στον τρόπο ζωής: Η άσκηση, οι τεχνικές χαλάρωσης και οι στρατηγικές διαχείρισης του στρες (όπως είναι ο διαλογισμός άγχους) μπορούν να βοηθήσουν συμπληρωματικά στη διαχείριση του άγχους.
- Φαρμακευτική αγωγή: Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο γιατρός, συνήθως ψυχίατρος, μπορεί να προτείνει αντικαταθλιπτικά. Οι βενζοδιαζεπίνες μπορεί να προκαλέσουν εξάρτηση, γι’ αυτό, όταν κρίνονται απαραίτητες, δίνονται για σύντομο διάστημα και με ιατρική παρακολούθηση. Μην αλλάζεις και μη διακόπτεις μόνος σου κανένα φάρμακο. Μίλα πρώτα με τον γιατρό σου.
Αλλάζοντας κατεύθυνση
Οι κρίσεις πανικού μπορεί να είναι έντονες και να προκαλούν άγχος. Όταν έχει αποκλειστεί άλλη αιτία, δεν είναι επικίνδυνες, όσο δύσκολες κι αν φαίνονται τη στιγμή που συμβαίνουν, και υποχωρούν.
Παρόλα αυτά, ο φόβος μιας επόμενης κρίσης μπορεί να επηρεάσει την καθημερινότητά σου, οδηγώντας σε αποφυγές και περιορισμούς. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν μπορείς να το διαχειριστείς.
Με τη σωστή κατανόηση, πρακτικές τεχνικές και (όταν χρειάζεται) την online ψυχοθεραπεία, πολλοί άνθρωποι καταφέρνουν με τον καιρό να μειώσουν την ένταση και τη συχνότητα των κρίσεων.
Αν νιώθεις ότι οι κρίσεις πανικού σε περιορίζουν, ίσως είναι η στιγμή να κάνεις το πρώτο βήμα, ξεκινώντας ψυχοθεραπεία μέσα από το Click to Therapy. Η σωστή καθοδήγηση μπορεί να σε βοηθήσει να ξαναπάρεις τον έλεγχο της καθημερινότητάς σου.
ℹ️ Το άρθρο αυτό έχει καθαρά ενημερωτικό και υποστηρικτικό χαρακτήρα. Δεν αντικαθιστά τη γνώμη ή τη βοήθεια ενός επαγγελματία ψυχικής υγείας. Αν νιώθεις ότι χρειάζεσαι βοήθεια, μη διστάσεις να απευθυνθείς σε ειδικό.
Κρίση Πανικού Τεστ
Κάνε τον προσυμπτωματικό έλεγχο. Το αποτέλεσμα δεν είναι διάγνωση και δεν αποκλείει ιατρικό αίτιο. Μπορεί όμως να σε βοηθήσει να αποφασίσεις αν θέλεις να μιλήσεις με έναν ειδικό ψυχικής υγείας.
ΚΑΝΕ ΤΟ TEΣΤΣυχνές ερωτήσεις
Γιατί παθαίνουμε κρίση πανικού;
Η κρίση πανικού είναι μια έντονη αντίδραση του συστήματος συναγερμού του οργανισμού, συχνά χωρίς άμεσο κίνδυνο εκείνη τη στιγμή. Μπορεί να εμφανιστεί σε περιόδους έντονου στρες, αλλά και ξαφνικά, χωρίς κάποια εμφανή αιτία.
Ποια είναι τα συμπτώματα μιας κρίσης πανικού;
Περιλαμβάνει ταχυπαλμία, δύσπνοια, ζάλη, εφίδρωση, τρέμουλο και έντονο φόβο ότι κάτι κακό θα συμβεί. Τα συμπτώματα είναι δυσάρεστα. Όταν έχει αποκλειστεί άλλη αιτία, δεν είναι επικίνδυνα για τη ζωή. Αν είναι η πρώτη φορά ή έχεις πόνο στο στήθος, ζήτα ιατρική βοήθεια στο 112.
Πόσο διαρκεί μια κρίση πανικού;
Συνήθως κορυφώνεται μέσα σε λίγα λεπτά και στη συνέχεια υποχωρεί. Όσο ατελείωτη κι αν μοιάζει τη στιγμή που συμβαίνει, μια κρίση πανικού περνάει. Αν είναι η πρώτη φορά ή έχεις πόνο στο στήθος, ζήτα ιατρική βοήθεια στο 112.
Πώς μπορώ να αντιμετωπίσω τις κρίσεις πανικού;
Τη στιγμή της κρίσης μπορεί να βοηθήσουν η αργή αναπνοή, με λίγο πιο μακριά εκπνοή και χωρίς κράτημα (αν σε ζαλίζει, γύρνα στη φυσιολογική σου αναπνοή), και οι τεχνικές γείωσης. Για τα βαθύτερα αίτια μπορεί να βοηθήσει η ψυχοθεραπεία. Αν οι κρίσεις επαναλαμβάνονται, η στήριξη ενός ειδικού μπορεί να σε βοηθήσει να νιώσεις ξανά πιο σίγουρος στην καθημερινότητά σου.
Πηγές
[1] American Psychiatric Association. (2022). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed., text rev.; DSM-5-TR). American Psychiatric Publishing.
[2] Roy-Byrne, P. P., Craske, M. G., & Stein, M. B. (2006). Panic disorder. The Lancet, 368(9540), 1023–1032. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(06)69418-X
[3] National Institute of Mental Health. (2025). Panic disorder: When fear overwhelms. https://www.nimh.nih.gov/health/publications/panic-disorder-when-fear-overwhelms
[4] Shin, L. M., & Liberzon, I. (2010). The neurocircuitry of fear, stress, and anxiety disorders. Neuropsychopharmacology, 35(1), 169–191. https://doi.org/10.1038/npp.2009.83
[5] Cleveland Clinic. (2023). Panic attacks and panic disorder. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/4451-panic-attack-panic-disorder
[6] World Health Organization. Anxiety disorders (fact sheet). https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/anxiety-disorders