Ένα σταθερό φαινόμενο αποτελεί η διακοπή ή ο τερματισμός μιας ερωτικής σχέσης στο κλείσιμο της Άνοιξης, λίγο πριν την άφιξη του Καλοκαιριού. Η χρονική στιγμή στην προκειμένη περίπτωση συνήθως δεν αποτελεί παρά μία αφορμή που καταφθάνει για να φέρει στην επιφάνεια πολλές υποβόσκουσες αιτίες που έχουν λειτουργήσει σαν ρωγμές μήνες ή και χρόνια πριν την οριστική απόφαση χωρισμού. Παράλληλα, έρευνες δείχνουν ότι η δύναμη της καλοκαιρινής αφορμής δοκιμάζει τα ζευγάρια που είτε βρίσκονται σε σχέση σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα ή ακόμα και εκείνα τα ζευγάρια που έχουν διανύσει μαζί μεγάλη χρονική απόσταση.
Πολλές φορές, λοιπόν, το καλοκαίρι οι δυο σύντροφοι βρίσκουν την ευκαιρία να σπάσουν τις αλυσίδες μιας σχέσης που τους έπνιγε, τους καταπίεζε, τους στερούσε την ευτυχία. Η υπόσχεση των διακοπών, της ελευθερίας και της ανεμελιάς λειτουργεί σαν το προκλητικό κάλεσμα που τους δελεάζει να βιώσουν ότι έχει χαθεί από τη στιγμή που ενεπλάκησαν σε μια εν τέλει μονότονη ή ακόμα πολλές φορές βασανιστική δέσμευση. Σε αυτές τις περιπτώσεις, αυτό που πυροδοτεί την αναζήτηση της πολυπόθητης ελευθερίας είναι ένα πλέγμα υποσυνείδητης συναισθηματικής εξάρτησης που έχει υφανθεί ανάμεσα στο ζευγάρι και εγκλωβίζει τους δύο συντρόφους.
Η εξάρτηση ως τρόπος συσχέτισης μπορεί να έχει υγιή μορφή. Πρόκειται για την πραγματική εξάρτηση που περιγράφει τη συμπόρευση των συντρόφων στην καθημερινότητα. Εντοπίζεται στην πρόσληψη του συντρόφου ως σημείο αναφοράς, και πραγματώνεται στη δυνατότητά ειλικρινούς συναισθηματικής έκφρασης αλλά και πρακτικής υποστήριξης, όπως για παράδειγμα το μοίρασμα των υποχρεώσεων στο σπίτι. Επιτρέπει στους συντρόφους να συνδέονται ελεύθερα και να βιώνουν με συναισθηματική ασφάλεια τόσο την εγγύτητα, όσο και την απόσταση. Η πραγματική εξάρτηση αποτελεί βασικό συστατικό μιας υγιούς και ώριμης σχέσης, όπου οι δύο σύντροφοι μπορούν να συνυπάρχουν, διατηρώντας παράλληλα ο καθένας τον προσωπικό του χώρο και επαφή με τον εαυτό του.
Ωστόσο, η υποσυνείδητη συναισθηματική εξάρτηση λαμβάνει χώρα ήδη πολύ νωρίς χρονικά στη σχέση, πυροδοτώντας την εξέλιξη της σύνδεσης, αλλά και υποσκάπτοντας τη λειτουργική δυναμική της. Αποτελεί, και περιγράφεται συνήθως, ως το απόλυτο ισοδύναμο της δυνατής έλξης και της ανάγκης μιας φαντασιακής ένωσης με τον ερωτικό σύντροφο στα πρώτα στάδια της σχέσης. Η υποσυνείδητη συναισθηματική εξάρτηση επιβάλλει την απόλυτη σύνδεση με τον σύντροφο και διασπείρεται πολιτισμικά, και σε παγκόσμιο επίπεδο, μέσα από τις διάφορες εκδοχές έκφρασης των ρομαντικών καλλιτεχνικών έργων.
Πώς όμως η υποσυνείδητη συναισθηματική εξάρτηση λειτουργεί ως ο οριστικός καταλύτης μιας σχέσης; Η εξιδανικευμένη αναπαράσταση του ερωτικού συντρόφου, ήδη από την αρχή της σχέσης, οδηγεί τον εαυτό σε μια συναισθηματική πλάνη. Ο σύντροφος προσλαμβάνεται ως τέλειος και γίνεται το πεδίο επένδυσης των πιο ιδανικών προσδοκιών μας. Θεωρείται, επομένως, παραδόξως απίθανη η τόσο πιθανή απογοήτευση ή ματαίωση που μπορεί να προκαλέσει ο σύντροφος, ως κάθε ευάλωτος άνθρωπος. Ως αποτέλεσμα αυτού, ο εαυτός παραμένει απροετοίμαστος απέναντι σε καταστάσεις που απαιτούν την αναζήτηση και επιστράτευση στρατηγικών επίλυσης προβλημάτων, όπως απαιτούν όλες οι δυσκολίες που εμφανίζονται στη ζωή. Έπειτα, οι πρώτες κοινές στιγμές των δύο συντρόφων διακρίνονται από την ορμητική επιδίωξη της από κοινού βίωσης όμοιων και οικείων συναισθημάτων. Οι επιστήμονες χαρακτηρίζουν αυτό το διάστημα ως το «στάδιο παγίωσης δεσμού» και πράγματι αποβλέπει στη σύνδεση των συντρόφων. Ωστόσο, είναι και το σημείο που ενεργοποιούνται τάσεις ταύτισης και ψυχικής συμβίωσης, όπου οι σύντροφοι έρχονται τόσο κοντά ο ένας στον άλλον, που εν τέλει καταλήγουν να νιώθουν εγκλωβισμένοι και συνεπώς ανελεύθεροι, ή συναισθηματικά εξαρτημένοι.
Αρκεί λοιπόν πριν την απόφαση λήξης μιας σχέσης, να αναλογιστούμε ποια είναι τα συμπτώματα που πλήττουν το δυαδικό πλαίσιο. Τα περισσότερα ζευγάρια λίγο πριν αποφασίσουν τη λήξη της σχέσης αναφέρονται σε δυσκολίες όπως η ανικανότητα επικοινωνίας, οι εντάσεις και οι τσακωμοί. Άλλα πάλι εκφράζουν ανία. Και στις δύο περιπτώσεις χρειάζεται να απαντηθούν πρωτίστως ερωτήματα γύρω από τις έννοιες που θρέφουν τη συναισθηματική εξάρτηση. Σε ποιο βαθμό οι σύντροφοι έχουν αναζητήσει ενεργά λύσεις για την αντιμετώπιση των δυσκολιών που βιώνουν; Ή ακόμα, πόσο ο καθένας έχει καθηλώσει τον εαυτό του στην αρχική ανώριμη εξάρτηση, βιώνοντας πια αισθήματα ανελευθερίας, εγκλωβισμού και δυστυχίας;
Στο Καλοκαίρι ενυπάρχει η έννοια της απόδρασης. Εγγενής στην ανθρώπινη φύση είναι και η συνώνυμή της έννοια, εκείνη της φυγής, υπό την αίσθηση απειλής ή συναισθηματικής δυσφορίας. Εγγενής στην ανθρώπινη φύση είναι, ωστόσο, και η ανάγκη για συσχέτιση. Η συναισθηματική ωριμότητα επέρχεται με την επίτευξη σύνθεσης αυτών των δύο αντίρροπων τάσεων. Σύνθεση που μας επιτρέπει να αντιστεκόμαστε στη φυγή, να αντέχουμε τόσο την απόσταση, όσο και την εγγύτητα, και να διατηρούμε τις σχέσεις που μας αξίζουν.
