Δεν είναι λίγες οι φορές που αισθανόμαστε ότι κάτι δεν πάει καλά συναισθηματικά, αλλά δυσκολευόμαστε να εντοπίσουμε τί ή που βλέπουμε κάποιον και αισθανόμαστε ότι θα χρειαζόταν βοήθεια. Υπάρχουν ακόμη φορές που συσσωρεύεται τόση ψυχική ένταση που εκδηλώνεται «ξαφνικά» με κάποιο έντονο σύμπτωμα, όπως μια κρίση πανικού ή κάποια άλλη ψυχοσωματική έκφραση. Ποια είναι μερικά από τα βασικά σημάδια που εμφανίζονται λοιπόν για να μας δείξουν ότι η ψυχική μας υγεία χρειάζεται περισσότερη προσοχή;
Διαταραχές στον ύπνο
Ο ύπνος είναι κάτι που έχει άμεση συσχέτιση με την ψυχική μας υγεία, επομένως μπορούμε να υποψιαστούμε ότι κάτι δεν πάει καλά όταν αυτός διαταράσσεται. Αυτό μπορεί να σημαίνει έλλειψη ύπνου, αϋπνία, δυσκολίες στη διατήρηση του ύπνου ή και αντίθετα, ύπνος για υπερβολικά πολλές ώρες. Το να κοιμάται κάποιος πολύ, μπορεί να λειτουργεί ως ένας τρόπος να αποφεύγει την πραγματικότητα, ή μπορεί να είναι μια ένδειξη του μεγέθους της ψυχικής κούρασης που κουβαλά.
Διαταραχές στο φαγητό
Όταν υπάρχει ψυχική πίεση, οι αλλαγές στην λήψη τροφής είναι από τα πρώτα πράγματα που θα διαταραχθούν. Με την ύπαρξη αγχωδών ή καταθλιπτικών συμπτωμάτων για παράδειγμα, είναι πολύ πιθανό κανείς να τρώει πολύ περισσότερο ή πολύ λιγότερο, να εμφανίζει βουλιμικά επεισόδια ή να νιώθει μειωμένη όρεξη, αποστροφή προς το φαγητό, ακόμη και φοβίες. Το φαγητό άλλωστε πέραν από επιβίωση προσφέρει απόλαυση και συναισθήματα παρηγοριάς, επομένως οι ποσότητες και η συχνότητα στην οποία το καταναλώνει κανείς έχει να πει πολλά.
Τάση για απομόνωση/αποφυγή
Όλοι χρειαζόμαστε χρόνο με τον εαυτό μας, αλλά το να αποφεύγουμε συχνά κοινωνικές καταστάσεις και ανθρώπους, ειδικά αν αυτό είναι μια μεγάλη αλλαγή στην καθημερινότητα κάποιου, μπορεί να αποτελεί μια ένδειξη ότι κάτι δεν πάει καλά. Καμιά φορά βέβαια και η αντίθετη τάση για υπεραπασχόληση και μηδενική ύπαρξη ελεύθερου χρόνου μπορεί να είναι κάτι ανησυχητικό.
Αισθήματα αναξιότητας και ενοχές
Η υπερβολικά σκληρή αυτοκριτική και συχνές σκέψεις όπως «είμαι άχρηστος/η», «δεν αξίζω τίποτα», «συνέχεια απογοητεύω τους γύρω μου» είναι σημάδια ότι κάτι συμβαίνει στην ψυχική υγεία ενός ατόμου ή ότι κάτι πρόκειται να εξελιχθεί. Πολλές φορές αυτές οι σκέψεις μπορεί να αποκτήσουν και αυτοκαταστροφικό χαρακτήρα, για παράδειγμα «είμαι βάρος, θα ήταν καλύτερα αν δεν ήμουν εδώ», κάτι που πρέπει οπωσδήποτε να μην παραμελείται εάν εμφανιστεί.
Συναισθηματικά ξεσπάσματα
Ένα συναισθηματικό ξέσπασμα, όπως ένα ξαφνικό κλάμα, ή μια έκρηξη οργής με αφορμή κάτι ασήμαντο, είναι σίγουρα μια ένδειξη ότι υπάρχει μεγάλος συναισθηματικός φόρτος. Συνήθως αυτό είναι αποτέλεσμα χρόνιας συσσώρευσης συναισθημάτων όπως άγχος, θλίψη ή θυμός, γι’ αυτό και πολλές φορές μπορεί το άτομο που βιώνει κάτι τέτοιο να εκπλαγεί με τη συναισθηματική του αντίδραση και να νιώθει πως δεν την ελέγχει ή ότι δεν ήταν ο εαυτός του.
Είναι σαφές λοιπόν πως όταν υπάρχει κάποιο θέμα ψυχικής υγείας το οποίο χρήζει περισσότερης προσοχής και φροντίδας, ακόμα κι αν δεν είμαστε άμεσα ενήμεροι του τι συμβαίνει, το σώμα μας θα βρει κάποιον τρόπο να μας ειδοποιήσει. Επομένως είναι σημαντικό να γίνουμε λίγο πιο ευαίσθητοι στο να παρατηρούμε τέτοιου είδους σημάδια σε καθημερινές λειτουργίες, τόσο στους εαυτούς μας όσο και στους άλλους, ώστε να κάνουμε κάτι γι’ αυτά έγκαιρα, δίνοντάς μας την απαραίτητη ψυχική φροντίδα.
