Ενώσαμε τις δυνάμεις μας με τις Εκδόσεις Κλειδάριθμος και δημιουργήσαμε μια ενότητα γνώσεων και συμβουλών γύρω από την ψυχική υγεία και ευεξία προσβάσιμη σε όλες και όλους. Η συνεργάτιδά μας Κατερίνα Σερμπετζή, Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια, αναλύει το βιβλίο “Ένα κουτί με πεταλούδες” από τις Εκδόσεις Κλειδάριθμος.
Από την πρώτη του σελίδα, το βιβλίο Ένα κουτί με πεταλούδες της Jo Rooks δημιουργεί έναν κόσμο όπου τα συναισθήματα αποκτούν μορφή, χρώμα και φωνή. Στηριζόμενο σε μια φαινομενικά απλή αφήγηση, το παραμύθι καταφέρνει να αναδείξει έναν ολόκληρο συναισθηματικό πλανήτη που χωρά μέσα σε ένα παιδικό βλέμμα και μια ρομποτική καρδιά. Μια ιστορία με παιδικότητα αλλά καθόλου παιδική.
Στο επίκεντρο της ιστορίας βρίσκεται η σχέση μεταξύ ενός ρομπότ, του X-BOT, και ενός μικρού κοριτσιού, της Ρούμπι. Μέσα από την τρυφερή αλληλεπίδρασή τους, η αφήγηση εξελίσσεται σε ένα μάθημα συναισθηματικής νοημοσύνης, όπου το ρομπότ έρχεται για πρώτη φορά σε επαφή με την εμπειρία των συναισθημάτων – την αγάπη, τον φόβο, τον θυμό, τη λύπη, την ανησυχία, τη ζήλια.
Η εικονογράφηση συνομιλεί ενεργά με το κείμενο, προσφέροντας αισθητικά και σωματικά ερεθίσματα στα παιδιά. Ο θυμός απεικονίζεται σαν ηφαίστειο, η λύπη σαν βροχή, ο φόβος σαν πέτρα στο στομάχι, η ανησυχία σαν μύγα που βουίζει, η ζήλια σαν γαϊδουράγκαθο. Οι μεταφορές που χρησιμοποιούνται λειτουργούν ως γέφυρες κατανόησης: Δίνουν σχήμα σε κάτι άυλο, καθιστώντας το προσβάσιμο, απτό, κατανοητό. Έτσι, ένα παιδί μπορεί να πει «νιώθω σαν σύννεφο», όταν δυσκολεύεται να βρει λέξεις. Και αυτό είναι το πιο πολύτιμο δώρο του παραμυθιού: Κάνει χώρο για την έκφραση.
Το βιβλίο μπορεί να αξιοποιηθεί ποικιλοτρόπως: σε εκπαιδευτικά πλαίσια, ως έναυσμα για συζήτηση και δημιουργική δραστηριότητα· σε θεραπευτικά πλαίσια, ως μέσο προβολής και συναισθηματικής αναγνώρισης· σε οικογένειες, ως αφορμή για ουσιαστική σύνδεση με τα παιδιά. Είναι μια ανοιχτή πρό(σ)κληση προς κάθε παιδί –αλλά και προς κάθε ενήλικα– να αναγνωρίσει και να αγκαλιάσει τον εσωτερικό του κόσμο, χωρίς φόβο και χωρίς ντροπή.
Ως ψυχοθεραπεύτρια, με συγκίνησε ιδιαίτερα η απλότητα με την οποία το βιβλίο αγγίζει το πολύπλοκο. Ο X-BOT δεν νιώθει επειδή του εξηγείται τι είναι συναίσθημα, αλλά επειδή κάποιος του επιτρέπει να νιώσει. Μέσα στη θεραπευτική σχέση –όπως και στη σχέση με τη Ρούμπι– ο άνθρωπος δεν μαθαίνει απλώς, αλλά αλλάζει μέσα από το βίωμα. Η Ρούμπι λειτουργεί σαν μια μη επικριτική παρουσία, που αγκαλιάζει.
Το σώμα, άλλωστε, γνωρίζει πρώτο. Το βιβλίο αυτό αξιοποιεί ασυνείδητα μια σωματοκεντρική αλήθεια: Κάθε συναίσθημα αποδίδεται με έναν αισθητηριακό τρόπο. Δημιουργείται έτσι η βάση για ενσώματη επίγνωση, που είναι θεμέλιος λίθος στη σύγχρονη ψυχοθεραπευτική πρακτική.
Κάπου προς το τέλος, όταν το ρομπότ λέει «δεν μου ακούγονται πολύ ωραία αυτά τα συναισθήματα» και η Ρούμπι απαντά «έρχονται και φεύγουν όπως και τα χαρούμενα», ένιωσα ότι το βιβλίο αγγίζει την ουσία. Όλα τα συναισθήματα χωράνε. Δεν υπάρχουν «καλά» και «κακά» συναισθήματα. Υπάρχουν εμπειρίες που ζητούν χώρο, όνομα, σύνδεση.
Συστήνω ανεπιφύλακτα αυτό το παραμύθι. Όχι επειδή προσφέρει απαντήσεις, αλλά επειδή δημιουργεί ερωτήματα και συναισθηματικό χώρο. Γιατί στο τέλος, ακόμη κι ένα ρομπότ, κάτω από τις κατάλληλες συνθήκες σχέσης και ασφάλειας, μπορεί να μάθει να νιώθει. Κι αυτό, ίσως, να είναι και το πιο σημαντικό βήμα σε κάθε θεραπευτική διαδικασία.
*Μπες στον διαγωνισμό σήμερα, για να κερδίσεις μία δωροκάρτα 30€ για συνεδρία μέσω της πλατφόρμας μας και το παραπάνω βιβλίο από τις Εκδόσεις Κλειδάριθμος πατώντας εδώ
